grens Tunesië - Libië
 
Voorbereiding Libie (in Nederland)
 
In Libië wordt je niet zomaar binnen gelaten. Een visum en paspoort zijn niet voldoende, je moet je aansluiten bij een reisgezelschap of een gids regelen. Die gids moet iedere dag bij je zijn, vrij reizen door het land is niet toegestaan. In Nederland bestaan er enkele reisorganisaties. Degene die ik bel willen geen gids voor ons regelen die met ons mee het land doorreist, omdat ze daarvoor "de verantwoordelijkheid niet kunnen dragen". Oké, dan op zoek naar iets anders. Via de website van de Nederlandse ambassade in Tripoli kom je bij Libische reisbureaus terecht. Ze hebben prachtige websites , zorgen voor vier sterren hotelovernachtingen midden in de woestijn, (waar ik me overigens niets bij voor kan stellen) en hebben al diverse Hollywood sterren begeleid bij het opnemen van hun films in Libië. Dat is mooi. Maar aangezien wij niet het budget van Steven Spielberg hebben, en de woestijn niet willen beleven vanuit een vier sterren hotel, zoeken we verder. Via via komen we in contact met Mahmoud. Mahmoed heeft een reisbureau in Libië en wil ons wel helpen, schrijft hij. Zijn mail begint met "dear friends" en hij maakt een programma voor een tocht geschikt voor een 4X4 wagen door de woestijn. Zijn gids gaat dan in een aparte wagen met ons mee, en misschien moet er ook nog een politieman mee. De meeste overnachtingen zijn "in the dunes". Mahmoud wil ook wel onze visa regelen en ons helpen bij de grensovergangen. Dat is praktisch, want dat scheelt ons een bezoek aan de Libische ambassade in Den Haag. We moeten dan wel nu al een flink voorschot betalen, van enkele honderden euro's, en het geld overmaken naar zijn vriend in Italië. We wachten een paar dagen. Na een poos mailt hij weer, "dear friends, hebben jullie mijn mail niet ontvangen?" Ja Mahmoud, we hebben hem ontvangen. In gedachten hoor ik mijn ex oreren dat je wel heel dom bent als je in zee gaat met een reisbureau wat niet is aangesloten bij het ANVR garantiefonds. Een andere Afrika-ganger waarschuwt ons nooit vooraf te betalen, want dan wordt er misbruik van gemaakt. Chalmer en ik kijken elkaar aan, en ik maak het geld over.
 
Na een week valt het me op dat er geen "dear friends" mail binnen is gekomen. Chalmer schrijft een mail naar Mahmouden een week later mailt Chalmer het Carnet de Passage naar hem. Een Carnet de Passage is een document wat je bij je moet hebben als je een auto in een ander land (buiten Europa) in wilt voeren. Je bestelt het bij ADAC, de Duitse zusterorganisatie van de ANWB. Daarbij moet je de geschatte waarde van de auto overmaken aan de ADAC. Na een jaar, als de auto dan weer terug is in Nederland, krijg je dat bedrag weer retour. We schatten de waarde van de auto op 7500 euro. De Duitse ADAC mevrouw laat weten dat dat prima is, maar dat je met zo'n auto Egypte niet binnen komt. Oké, we maken er 10.000 euro van. Er gebeurt niets. Na enkele mailtjes aan de Duitse mevrouw, waarbij we ook nog eens het Duitse voetbalteam veel succes wensen met het WK (oprecht gemeend, want ze speelden mooi voetbal) komt het Carnet binnen.
 
Inmiddels zijn we drie weken verder. Mahmoud mailde altijd direct terug. Ik krijg een onrustig gevoel. Zouden we, nog voordat we Afrika binnen zijn, opgelicht zijn? En hoe moeten we dan door Libië? Ik had wel erg graag een keer door dat land gereisd. .. moeten we op zoek naar een andere gids, of een andere reisroute? Iedere dag check ik de mail. Ik bel het telefoonnummer wat ik ooit gekregen heb. Geen verbinding, ik hoor alleen een automatische vrouwenstem die iets op strenge toon in het Libisch zegt en dan de verbinding verbreekt.
 
Ik besluit om Mahmoud nog een mail te sturen met mijn zorgen erin. Een dag later vraagt Chalmer aan mij of ik voortaan eerst mijn Engelse mails wil laten checken voor ik ze verzend, het woord "sorrow" wat ik heb gebruikt, betekent hele diepe droefenis...Het maakt mij niet uit, ik vind het ook hele diepe droefenis als ik wordt opgelicht en bovendien voel ik een gevoel van schaamte bovenkomen. Ik snap niet hoe het ons kan overkomen, voordat we weg zijn al een paar honderd euro lichter.
 
Maar dan na 3,5 weken is er weer een dear friends mail! Dear friends, schrijft Mahmoud, ik zat in de woestijn! Ik begeleidde een tour, en nu ben ik even bij een internet punt. Hoe laat zijn jullie op 22 september bij de grensovergang? Natuurlijk, hij zat in de woestijn! Ik vraag me af waarom ik dat niet gewoon zelf had bedacht. Ik moet even bijkomen. Kennelijk had ik last van tunnelvisie. Twee dagen later is er weer een dear friends mail. Of we de vorige mail wel hebben ontvangen. Ik besluit dat ik voldoende bij ben gekomen om Mahmoud terug te mailen en vraag of het goed is dat we op 22 september om 10 uur 's morgens bij de Libische grens zijn. 10 uur Libische tijd, mailt hij terug.
 
Kennis maken met Mahmoud
 
In de wastafel van het Tunesische eettentje aan het strand was ik al onze vuile kleren. Ik wil graag schoon beginnen aan onze reis door Libië. De kinderen werken hard aan school, het gaat goed.
 
Het is erg leuk om met de kinderen school te doen. De lessen bestaan uit een gedeelte wat we samen doen met Anton of met Chris (Paul werkt veelal zelfstandig) en een gedeelte wat de kinderen zelf moeten doen. De lessen zijn thematisch opgebouwd. Anton heeft nu bijvoorbeeld het thema sport bij rekenen en Chris ziekte bij taal. De toetsen doen ze soms op de computer, soms op papier en dan moeten wij de resultaten nakijken en opsturen (mail) naar hun onderwijzers van de wereldschool. Net als op de Marimba maken we weektaken voor de kinderen, ze weten dan zelf precies wat ze moeten doen en kunnen afstrepen wat klaar is. Chris vroeg onlangs of we dit jaar wel op schoolreisje gaan...het was een grap gelukkig. In Libië hebben de kinderen hun (uitgestelde) vakantie, dit is het laatste dagje school.
 
Mahmoud belt op als we nog in Tunesië zijn. Mahmoud blijkt ook in Tunesië te zijn en nodigt ons uit voor het avondeten op Djerba, een schiereiland. Het is voor het eerst dat ik Mahmouds stem hoor, we hebben tot nu toe alleen maar mailcontact gehad. Zijn stem past het best bij een wat oudere, kleine, dikkige man, denk ik.
 
We nemen de uitnodiging aan en rijden 30 km naar Djerba. We zien elkaar wel in de binnenstad, zegt hij.
 
Als we (aan de late kant) arriveren is Chalmers autoraam in de deur gevallen. Het sluit niet meer. De deur wordt open geschroefd, het raam omhoog getakeld, sluit weer en na wassen en omkleden lopen we door de medina. We vertrouwen erop dat Mahmoud ons ziet, twee westerlingen met drie blanke kinderen kinderen, moet lukken. Ieder moment verwacht ik aangehouden te worden door die oudere kleine man. Ik heb het mis. Mahmoud is jong, in de dertig, slank, vlot gekleed, een tikje bescheiden en erg vriendelijk. Met hem kan ik het wel drie weken uithouden denk ik bij mezelf. Hij rijdt in een mooie Toyota Landcruiser, waar de kinderen gelijk verrukt van zijn.
 
Eerst gaan we verse jus d'orange drinken in het (toeristische) centrum. Oh roep ik naar Chalmer en de kinderen: de sinasappels groeien hier gewoon aan de boom. Nee hoor, zegt mijn gids, allemaal nep. Boom met plastic sinaasappels er in, dat kan ook alleen maar op dat toeristische Djerba. Chris denkt daarna dat iedere boom nep is, alle bomen krijgen een controle.
 
Mahmoud is niet alleen gekomen. Met hem is een Italiaanse vrouw van ongeveer midden veertig, Laila. De kinderen willen weten of Laila ook met ons mee gaat naar Libie. May be grapt Mahmoud naar haar.
 
We eten in een Italiaans restaurant. Laila zal ons morgen opwachten bij de Tunesische grensovergang. Als we dan Libië binnenkomen zullen we Mahmoud zien. Laila en Mahmoud gaan ons vooruit om zoveel mogelijk voor ons te regelen, dan duurt het het minst lang.
 
We overnachten 30 km van Ras Ajdir, de grensovergang, in een olijfboomgaard. Als we er staan komen er een stuk of acht jongens op de brommer pols hoogte nemen. Ze crossen op en neer langs de wagen. Chalmer stapt uit en geeft ze allemaal een hand. We zijn wat moe, zegt hij, is het goed als we hier vannacht staan? Ja dat mag zeker, zeggen de jongens, en ze gaan terug naar hun dorp.
 
De kinderen willen weten of Mahmoud en Laila een stel zijn. Dat weten wij niet. Ze kunnen het duidelijk goed met elkaar vinden, maar hoe het precies zit tussen de in Turijn woonachtige Laila en de jonge Libische Touaregh gids? Of zien wij hier iets opbloeien wat zij misschien nog niet zien? Waarschijnlijk maak ik er met mijn fantasie veel te veel van. Toch zegt Chalmer ook spontaan dat die namen Laila en Mahmoud wel wat hebben samen.
 
We drinken ons laatste restje wijn op (In Libië is alcohol verboden) en kruipen gezellig in bed.
 
Libië
 
De volgende morgen helpt Laila ons door de eerste grensovergang. Na het niemandsland komen we aan in Libië. We zien Mahmoud letterlijk heen en weer rennen tussen de verschillende hokjes. Tussendoor komt hij ons een hand geven, en alhoewel hij s'morgens met Laila in dezelfde wagen naar de grens is gereisd, krijgt zij ook een hand.
 
Op onze auto komt een andere kentekenplaat. Op het einde moeten we euro's wisselen, dat kan alleen maar nu aan de grens of in Tripoli. In dit land zijn geen pinautomaten. Het gaat weer zoals vanouds: We kunnen een deel van de euro's nergens vinden. Gelukkig is er net een gloednieuwe pinautomaat geplaatst waar ik met mijn creditcard wat dinars uit weet te halen. Net als ik dat heb gedaan gedaan vindt Chalmer de euro's en wisselen we de rest met contant geld. Na twee uur bij de grens zijn we in Libië! Khadaffi staat trots op een levensgroot pamflet.
 
We rijden naar een plaats aan de kust. We gaan met de vrachtwagen het strand op en duiken in de Libische zee. We hebben de zee en het strand nagenoeg voor ons zelf. Na twee uur halen Laila en Mahmoud ons op en vertrekken we naar de woestijn.

klik hier
 
Reizen met een gids heeft zo z'n voordelen. De wegwijzers zijn allemaal in het Arabisch geschreven, de Engelse vertaling ontbreekt veelal. Met Mahmoud en Laila hoeven we niet te puzzelen.
 
Mahmoud stopt bij een plek in de woestijn. Er blijkt een waterput te zijn en met een oud roestig blikje aan een touw takelen we bronwater omhoog uit de diepte. Het water smaakt naar mineralen. Als we klaar zijn moeten we ook wat water achterlaten voor de dieren, daarvoor is een speciaal stenen bekken. Een beker voor jou, een beker voor de dieren, zo is de regel. De dieren zijn geconditioneerd: zodra we wegrijden bij de bron komen de schapen en geiten om te drinken.
 
kamelen zijn er ook. We zien een herder achter een kameel aanrennen. Het beest wil niet wat de herder wil, het is of we met z'n allen naar een humoristische film zitten te kijken. De herder hoeft alleen maar de leider van de kamelenkudde te vangen, zegt Mahmoud. De rest van de kudde volgt dan vanzelf.
 
Nalut is ons reisdoel voor vandaag, zo'n 250 km van de grens vandaan. De wegen zijn goed. Het weer is aangenaam bewolkt. Voordat we Nalut binnenkomen staat op de berg in Hollywood stijl dat Khadaffi altijd bij ons is (vrij vertaald).

klik hier
 
In Nalut bezoeken we een oude Berber stad. Tot voor kort hebben hier mensen eeuwenlang gewoond. Deze Berberstad met op elkaar gestapelde huizen behoort nu tot het Unesco erfgoed. Toch komen hier zo te zien niet veel toeristen, er liggen originele kruiken, manden en andere attributen, we kunne alles aanraken, mogen overal in. We leren van Mahmoud en Laila hoe olie werd gemaakt, water gewonnen, handel werd gedreven.
 
In het nieuwe gedeelte van Nalut doen we onze inkopen. Ik ben verrast over het aanbod: yoghurt zonder suiker, mooi fruit, voldoende groentes, goede jus d 'organge, de producten zijn beter dan in Tunesië, ook duurder. Het brood wordt zwaar gesubsidieerd: 1 eurocent per stokbrood.
 
voor het donker rijden we weer de woestijn in. Wanneer we off road over een soort trap naar beneden denderen en helemaal scheef komen te hangen vind ik het wel weer genoeg geweest. De kinderen niet, zij moedigen Chalmer juist aan: hoe wilder hoe beter! Nadat wij en de wagen door elkaar zijn geklotst staan we op een soort plateau. Voetballen is er even niet bij, onder ons gaapt een diepe afgrond.

klik hier
 
De wind waait er aangenaam hard. Het eten wordt gedeeld, we krijgen steeds eten aangeboden door onze gidsen. Met de kinderen maken ze grapjes. Paul verteld de gidsen het hele verhaal van zijn musical in het engels. Ook Anton en Chris verstaan kleine stukjes Engels.
 
We reizen verder naar Gadames, een woestijnstad met 12.000 inwoners op het drie landen punt Tunesië-Algerije-Libië. Mahmoud heeft zijn woestijnkleding aan. Onderweg maakt hij thee op traditionele wijze.

klik hier

klik hier
 
We rijden grote stukken dwars door de woestijn. Soms bestaat de ondergrond uit kleine stenen, soms grotere, soms uit een soort zwarte leisteen en soms uit zand, in allerlei verschillende kleuren. Het is prachtig. De rijwind zorgt voor verkoeling, het is bijna 40 graden. In de middag zwemmen we in twee meertjes, waarvan er een, de bron, 85 meter diep is. In Gadames staan we voor het eerst in drie weken op een camping, we zijn de enige gasten.

klik hier

klik hier
top