Namibië deel één
 
Even geld regelen?
 
Al rijden we door een nieuw land, mijn hoofd zit nog in het oude, in Botswana. Ik dacht dat we er kort zouden blijven, maar de ongerepte, eenzame natuurgebieden hebben ons in de greep gekregen. Het zijn drie en een halve week geworden in dat stoere, ruige land. Maar goed, een nieuw land, Namibië. Het regelen van geld en een telefoonkaart dwingt me mijn hoofd te richten op het hier en nu. Het is hier meer Afrikaans dan verwacht; vuilnis op straat, we zien zomaar hompen rauw vlees in een kruiwagen liggen en een pinautomaat die het niet doet. We proberen de volgende, die in een winkel staat. Ook deze werkt niet. 'Wanneer wordt ie gemaakt?' vraag ik hoopvol aan het personeel. Een jongen, die onderuitgezakt op een stoel hangt, haalt zijn schouders op. Een andere vrouwelijke werknemer geeft een typisch Afrikaanse antwoord: 'maybe tomorrow' en kijkt ongeïnteresseerd weg. Ik krijg het gevoel dat ze mij maar vinden zeuren. Waar maak ik me druk om? Er zijn toch veel belangrijkere dingen dan een kapotte pinautomaat? Maar, wij willen graag naar Kaudum, een afgelegen natuurgebied, en zo kunnen we niet eens de entree betalen. 'Waar kan ik een een andere pinautomaat vinden?' stoor ik het personeel weer tijdens het niets-doen. De jongen schrikt op, noemt een stad, 200 km de verkeerde kant op. De vrouw knikt bevestigend. Zucht. Dit ziet er niet goed uit. Ik loop terug naar Chalmer, wat doen we zonder geld?

klik hier

klik hier

klik hier
 
We besluiten bij een sjieke lodge te kamperen, met als voornaamste reden: US-dollars om wisselen. Bij de eerste lodge zijn we niet welkom, bij de tweede is de wagen te zwaar voor de brug, maar bij de derde, Ngepi, zijn we welkom. Net voor het donker staan we op een privé grasveld aan de Okavango rivier. We horen de nijlpaarden brommen en 's nachts maken de krekels een enorme hoeveelheid lawaai. We doen de laatste lessen en testen van de wereldschool, genieten van een fantastisch toilet (zie foto) en richten ons op ons voornaamste doel: US-dollars wisselen. 'Maar dat gaat zomaar niet, dat is illegaal' wordt ons medegedeeld door de lodge.. We mogen wel in US-dollars betalen, dat dan wel. Chalmer en ik bedenken een plan. We betalen eerst de ene nacht, de volgende dag de was, daarna de wijn aan de bar, en dan de andere nacht. Het wisselgeld is Namibisch. We kunnen gaan!
 
klik hier

klik hier

klik hier

klik hier

klik hier
 
Mega krokodil en mega hippopotamus
 
We gaan op weg naar Kaudum. Of toch niet? We zien een mogelijkheid om te raften...en gooien de plannen om. Samen met Bonifatius, Lucas en Jonathan laten we ons in vier rubberen boten de rivier afzakken. Links zwaaien we naar Angolese kinderen, rechts naar de Namibische. We kamperen op een van de vele onbewoonde eilanden in tenten. 'Come, come, quick!' roept Lucas. Het is de tweede dag van onze boottocht. Na een heerlijk Engels ontbijt zitten we weer in onze boten. Ik kijk naar links, en zie twee oren en twee ogen op ons afkomen. Iedereen is plotseling wakker en een paar minuten wordt er stevig doorgepeddeld. Ik voel dat ik hier toch wel nerveus van wordt. Maar gelukkig, als we omkijken, heeft het nijlpaard zijn achtervolging gestaakt. Hij heeft ons met succes uit zijn territorium verjaagd. We zien otters, een slang, een (volgens de kinderen) 'megakrokodil' Dan opeens horen Chris en Jonathan iets hard ritselen, en daarna een enorme plons. Ze kijken en zien een groot nijlpaard naar hen toe zwemmen. Snel peddelen ze weg, tot het nijlpaard de achtervolging staakt. 'Het was een megahippo', zegt Chris enthousiast, 'de allergrootste die ik ooit heb gezien!'

klik hier

klik hier

klik hier
 
Afrikaans verhaal
 
'Mijn vader is beroofd en vermoord nadat hij al zijn geld van de bank had gehaald' verteld Lucas, een van onze gidsen. Lucas woont met zijn jongere broertje en zusje bij zijn oma, in het dorp naast Ngepi-camp. Hij is blij met zijn baan als gids. Met het geld wat hij verdient kunnen zijn broertje van 18 en zusje van 16 naar school. Verder heeft de familie wat vee en verbouwen ze mais. Lucas z'n moeder is ook overleden. 'Ze had een keer een koe verkocht, maar de klant wilde niet betalen. Toen is zij om raad gaan vragen bij de 'witchdoctor', maar die heeft haar behekst. Daardoor is zij ziek geworden en ook overleden.' Hij laat geen emotie zien terwijl hij dit verteld. Chalmer knikt. 'Hoe lang is het nu geleden?' vraagt hij. Lucas haalt zijn schouders op; hij heeft geen idee.
 
Omdat het verder stroomafwaarts links en rechts vol nijlpaarden zit, worden we met een auto opgehaald en thuis gebracht.
 
Kaudum
 
Een van de meest ontoegankelijke wildreservaten in Afrika vormt natuurlijk wel een uitdaging voor ons; in de beperkte informatie die we hebben wordt gesproken over 'serious deep sand' en een verplichting om met meerdere wagens het gebied in te rijden. Als we vanuit het noorden naar het gebied toe willen steken belanden we op de toegangsweg die 100 km lang zal zijn al meteen in diep zand waardoor het noodzakelijk zal worden om de bandenspanning te verlagen; als het zo blijft gaat die 100 km zeker anderhalve dag kosten met de kans dat we aan de poort weer teruggestuurd worden omdat we maar met een auto komen; althans dat is de mening van Cathelijn die dus al na 50 meter besluit dat dit door haar bedachte plan niet moet doorgaan. We keren dus om, echter ik wil toch wel graag naar dat gebied, niet zozeer wegens het wildpark, maar omdat direct ten zuiden hiervan een aantal San gemeenschappen nog vrijwel als vanouds leven, weinig 'verpest'door het toerisme wat met busladingen tegelijk naar meer toegankelijke gemeenschappen komt. Uiteindelijk blijkt ook dat de kinderen (Paul uitgezonderd) ook wel graag naar Kaudum willen omdat ze er veel over gehoord hebben: met name dat mensen uit de regio die we gesproken hebben en reizigers er o zo graag heen wilden maar er steeds niet aan toe kwamen of niet durfden. Met een grote boog gaan we via een omweg van zo'n 500-600 km naar de zuidelijke toegang tot het gebied rijden, maken kennis met de eindeloze hekwerken in Namibië en maken kennis met de veterinaire diensten die, om mond- en klauwzeer te bestrijden en dus vlees te kunnen exporteren naar Europa, het vervoeren van vee en vleesproducten over enige afstand in Namibië verbiedt; we staan dus op een gegeven moment voor zo'n controlepunt al ons vlees aan te braden en dat blijkt erg veel te zijn; zelfs Cathelijn geeft toe dat ze ditmaal overdreven heeft met inslaan! Uiteraard moet ze nog wel kwijt dat het allemaal voor de zekerheid is omdat we zo'n lange tijd niemandsland in zullen gaan.

klik hier

klik hier

klik hier
 
Uiteindelijk zijn we drie dagen in het wildpark, zien wel wild, maar we zijn allemaal al zo verwend dat er toch wat te klagen valt. Gelukkig worden we in het kamp bezocht door een small spotted Genet, die door allen goed gezien kan worden. De beloofde Hyena's blijven (gelukkig?) uit het kamp weg.

klik hier

klik hier

klik hier

klik hier
 
Als we na drie overnachtingen het gebied verlaten hebben we, behalve een parkopzichter bij binnenkomst, niemand gezien; op de wegen in en naar het gebied zien we ook alleen maar onze eigen bandensporen.

klik hier
 
Chris:
 
San people
 
We reden op de terugweg van Kaudum en besloten naar een dorp van de San people te gaan, dat is een bepaalde stam, we sloegen rechts af en kwamen uit bij zo'n dorp, we hopen dat dit dorp wat meer biedt als het eerste dorp in Botswana. Na dat mama en papa met ze hebben gepraat is het goed, we gingen naar de campsite naast het dorp wat ook door het dorp was gemaakt. Die avond gingen ze dansen en ze doen dat om mensen beter te maken enz. We gaan weer terug naar de vrachtwagen en gingen slapen. De volgende ochtend beginnen ze met vuur te maken.

klik hier

klik hier

klik hier
 
Ze hebben speciaal voor ons hun vroegere kleren aan gedaan : dierenhuiden, tegenwoordig hebben ze de Europese kleren aan. Ze maken vuur met twee stokjes, in een stokje zit een gaatje en daar wrijven ze met het andere stokje in en dan krijg je gloeiend as in dat gaatje en dat as stop je dan in bepaald soort gras en dan moet je blazen en dan heb je op een gegeven moment vuur (want het gras gaat dan branden).

klik hier

klik hier

klik hier
 
We gaan in het bos lopen en we zien vrouwen knollen en wortels uit de grond graven, ze zien dat aan een steeltje of plantje en dan weten ze dat precies daar dat soort groente onder de grond ligt. We lopen terug en gaan kettingen maken van struisvogel ei, als we daar mee klaar zijn zijn de mannen aan het touw maken, we kijken toe hoe ze van een plant een stevig touw kunnen maken, ze vertellen ook hoe je met een pijl en boog en speer moet omgaan. Dan gaan ze nog een keer dansen en na het middag eten gaan we naar de 'modern village'

klik hier

klik hier

klik hier

klik hier
 
daar kijken we een uurtje rond en gaan daarna samen met een paar jongens weer terug naar de vrachtwagen, daar geven we een bal en we gaan voetballen. We weten zeker dat dit ons beter is bevallen dan het vorige dorp in Botswana.

klik hier

klik hier
 
Paul:
 
Etosha

klik hier
 
Als we vroeg in de morgen het park binnen rijden moeten we nog iets regelen voor dat we op pad kunnen. We rijden rustig door het mooie landschap en zien veel dieren. Mama heeft in haar reisgids gelezen wat veel door dieren bezocht wordt. We ontbijten bij het eerste waterhole waar inderdaad veel dieren komen drinken, we ontbijten daar, drinken koffie bij het tweede waterhole waar niet veel dieren komen drinken omdat er 9 mannetjes leeuwen liggen te zonnen. Als er een keer een impala probeert te drinken, wordt hij meteen beslopen door een leeuw en kiest daarom ook maar dat hij wel een andere keer komt drinken. En we lunchen bij een uitstapplek waar een black rhino met cub rondscharrelt.
 
klik hier

klik hier

klik hier

klik hier

klik hier
 
Zo werken we de dag door, van waterhole naar waterhole, soms is er niks maar soms zie je heel veel. We overnachten in een kamp midden in het park, waar 's nachts nog een black rhino komt drinken bij een waterhole in de buurt.

klik hier

klik hier
 
De volgende ochtend gaan we weer vroeg weg, rijden weer van waterhole naar waterhole, zien weer veel dieren (onder andere ook 2 leeuwinnen met cubs) en kijken uit over de Etosha Pan.

klik hier

klik hier

klik hier
 
Papa en mama besluiten deze dag nog het park uit te gaan en dan buiten het park te overnachten , ik ben het er niet mee eens, en als ik nog een beetje mokkig ben zie ik een leeuw rustig voorbij wandelen en ik denk dat ik een beetje mokkig zei dat ik een leeuw zag. De leeuw die duidelijk op jacht is, loopt na een blik op het open veld de bosjes in waar we even later alles uit zien stormen. We zien geen leeuw meer maar wel allemaal verschrikte ogen van dieren. Mijn humeur is er overigens wel van opgeknapt.

klik hier
 
Boodschappen voor de Himba
 
'Jullie moeten wat eten kopen voor de Himba,'zegt Western, de eigenaar van de camping in Opuwo, in het Noord westen van Namibië, ' zoals suiker, thee, koffie, maismeel en brood.' Ik sta in de winkel bij het maismeel, en vraag me af welke zak ik moet nemen, hier heb ik geen verstand van. We willen graag een dag samen met de mensen van de Himbastam doorbrengen, maar we mogen ze niet betalen in geld. Dat zou maar uitlopen op ruzie. Van andere reizigers horen we dat toeristen hangend en filmend vanuit hun auto langs de Himba dorpen rijden, die daarvoor geld krijgen. Afschuwelijk, zo willen we het zeker niet. We proberen de Himba te ontmoeten, te spreken en misschien iets van ze te leren. We hopen dat het gaat lukken.
 
Geen ideaal dorp
 
Met een paar tassen vol eten gaan we op pad. We hebben een gids bij ons, die de Himba taal spreekt. Na een paar uur rijden op een slecht pad en het doorkruisen van twee rivieren (die gelukkig niet vol staan) vraag ik aan de gids hoe ver het nog is. 'Nog heel ver' zegt hij. De moed zakt mij acuut in de schoenen. 'Zijn we er wel voor het donker?' De gids zegt van ja, maar zijn lichaamstaal verteld mij het tegenovergestelde.. Om half vier komen we aan bij een dorp. Naast het dorp ligt een enorme hoop met kapotte drankflessen en in het dorp liggen overal glasscherven. Het is niet het soort dorp wat we hopen te vinden. Toch wil de gids niet verder rijden, en ik ben het rijden moe maar Chalmer wil nog graag door naar een beter dorp. De kinderen houden zich stil. Wat te doen? Na enige discussie blijven we toch maar. Dit is immers ook de realiteit, een dorp wat veranderd is door minder goede invloeden van buiten af.

klik hier

klik hier
 
Morro morro morro
 
Nadat de gids om toestemming heeft gevraagd aan de 'chef', stappen we uit. Allereerst naar de chef, ons netjes voorstellen. 'Morro morro morro' (goedendag) zeggen we. Om het bezoek te vergemakkelijken hebben we enige woorden Himba geleerd. We verstaan slechts een woord van wat de chef antwoord: 'Tabacco'; hij wil tabak. We mogen blijven (ik denk vooral vanwege de boodschappen die we bij ons hebben) maar mogen geen foto's maken. Vanaf het eerste moment voel ik me hier niet op mijn gemak. De kinderen en Chalmer voelen hetzelfde. De gids verteld ons dat we welkom zijn, ik geloof het maar half, want naar mijn idee zegt onze gids vooral 'gewenste' dingen, zoals natuurlijk ook dat dit een goed dorp is om te bezoeken.
 
Foto's
 
Ik ga net als de vrouwen op het zand zitten, tussen de koeienvlaaien. Het lukt ons toch om goed contact te maken met andere dorpsbewoners. We kunnen veel vragen stellen. Sommigen ontdooien na enige tijd. Nadat de chef ons een tijdje heeft geobserveerd, laat hij onze gids weten dat we nu wel foto's mogen maken.

klik hier

klik hier

klik hier

klik hier
 
Koeienmelk
 
De volgende dag melken de vrouwen de koeien. Met een stok slaan ze het kalf, met wie ze de melk delen, weg bij de uier. De Himba leeft van melk en vlees. Af en toe slachten ze een koe of een geit of trekken ze de bergen in om te jagen. In dit dorp wordt er geen groenten en fruit gegeten. Van melk kloppen de vrouwen boter en maken ze maismeelpap. Ze ruilen dan een geit tegen maismeel, in een tent 26 km verderop. Ze lopen daar heen. De boter dient ook als basis voor het rood-bruin verven van hun haar en lichaam en sieraden. Als we ze een hand geven, is onze eigen hand ook rood-bruin.

klik hier

klik hier
 
Drank
 
's Morgens om acht uur zitten de mannen al aan de zelfgebrouwde alcohol. 'Het wordt gemaakt van water, maismeel en suiker' vertelt onze gids. En ik nog denken dat de suiker die we mee hebben genomen voor in de thee was, en het maismeel voor de pap...Natuurlijk mogen wij ook een slok uit de emmer nemen, wat we zo vriendelijk mogelijk afslaan.
 
Er is niet veel activiteit in het dorp, mensen zitten urenlang op de grond in het stof, kleine kinderen hangen, oudere kinderen worden er op uit gestuurd om de geiten te hoeden, sommigen zijn naar school, kilometers hier vandaan.

klik hier

klik hier
 
schop van een koe
 
Een van de vrouwen heeft,een poos geleden, een schop gekregen van een koe. Er zit een diepe, geïnfecteerde wond op haar scheenbeen, en Chalmer biedt aan de wond schoon te maken. Ook geeft hij haar een amoxicilline kuur. De gids legt het voorschrift uit: Hij wijst eerst naar het oosten: als de zon daar staat, een pil, dan wijst hij naar boven, als de zon daar staat de volgende, en als de zon in het westen is, de derde pil, en dat vijf dagen lang. De volgende dag laten we het de vrouw herhalen, ze weet het precies. De mensen hier gaan zelden naar een kliniek.

klik hier

klik hier
 
hutten
 
We worden uitgenodigd om in de hutten komen. De mensen slapen op dierenhuiden op de grond. Ik zie wat rode lappen (beddengoed) hangen in de rook. Ze zijn rood gekleurd omdat de 'rode boter' van de huid afgeeft. Met de rook geven de vrouwen ze een parfum, zodat de lappen gaan geuren. De Himba wassen zich niet met water, het insmeren met rood-bruine boter dient als versieren én reinigen.

klik hier

klik hier
 
In de herkansing
 
Alhoewel we meer boodschappen hebben gedaan dan oorspronkelijk de bedoeling was, is de chef ontevreden; het is niet genoeg, of verkeerd,of allebei. We weten, ook als we nog meer geven, dat het nooit goed zal zijn. Het onprettige gevoel wat we vanaf het eerste moment al hebben, wordt sterker. De kinderen beginnen uit zichzelf met opruimen; ze willen weg.
 
Terug in Opuwo delen we onze ervaring met Western, de campingeigenaar, die meerdere talen spreekt, heeft gestudeerd en van alles weet over de Himba, omdat hij zelf uit een Himba dorp komt! 'Zullen we nog een keer naar een ander dorp gaan?' Overleg ik met Chalmer en de kinderen. Onze tweede ervaring met de Bushman was immers ook veel beter dan de eerste. 'We kunnen niet garanderen dat het een goede ervaring wordt' leggen we de kinderen uit. 'Maar we gaan het gewoon zien.' Met die instelling vertrekken we de volgende dag, met Western als gids. (tel: 00264(0)812750156) Nadat we weer eerst boodschappen hebben gedaan, gaan we naar het dorp waar Westerns oom de chef is. Het is maar een half uur rijden van Opuwo. Het is een traditioneel dorp. De vrouwen zijn bezig met het bereiden van het eten en we zien geen mannen aan de drank. Er wordt slechts een keer gebedeld. Western praat met iedereen, lacht, en introduceert ons. We vinden dat er een prettige sfeer heerst.

klik hier

klik hier

klik hier

klik hier
 
collega
 
Mijn collega verloskundige is er ook, ze heeft haar kleinkind, een van een tweeling, op schoot. De tweeling is met haar hulp hier geboren. 'Ik ben nog nooit met een vrouw naar het ziekenhuis gegaan' vertelt ze. 'Alles is altijd goed gegaan. Toen er een keer een armpje als eerste kwam, duwde ik het gewoon terug en kwam alles goed' Ik wil graag een foto van mijn collega. Ze lacht verlegen maar vindt het goed

klik hier

klik hier
 
Leeftijd
 
Van ons willen de mensen weten van welke stam wij zijn. 'Ze zijn van de Nederlandse stam' zegt Western. Een oudere vrouwen dat ze al heel oud is 'Al minstens 15 jaar!' Jaren worden niet geteld, en geboorteaktes niet gemaakt. Toen Western zichzelf aanmeldde op een school, werd zijn leeftijd door een van de leraren geschat op 12 jaar. Toen ze hem later graag wilden behouden voor een voetbalteam, werd zijn leeftijd met vier jaar verlaagd.

klik hier

klik hier
 
Tanden
 
Alle volwassenen missen de vier voorste ondertanden. 'Die worden eruit geslagen op het moment dat kinderen als volwassenen worden beschouwd.' Vertelt Western. Het zou ongeveer een half uur duren, en gaat zonder verdoving. Trots laten een paar vrouwen hun gebit zien. Voorzichtig vraag ik één van hen hoe ze erop terug kijkt. 'Het was erg pijnlijk, maar ik wilde het heel graag' vertelt ze. Op haar gezicht geen spoor van twijfel. Bij sommige vrouwen is ook een hoek van de voortanden afgevijld.

klik hier

klik hier
 
Oreness restcamp
 
Op de camping in Opuwo delen we ons enthousiasme over de Himba met twee Engelsen, Charles en William, hier in Opuwo ook wel 'Prince Charles' en 'Prince William' vertellen ze. Op de markt in Opuwo hebben ze ook 'Queen Elisabeth' gevonden, die verkoopt hier plastic armbanden. De prinsen zijn hier al drie weken, William voor zijn onderzoek naar het welzijn van de Himba en Charles vanwege zijn beroep, hij is fotojournalist. Na meerde avonden bij het vuur zijn we nog steeds niet uitgepraat. Toch moeten we een keer verder, richting zuiden.
 
Niet naar de Epupa falls?
 
'Gaan jullie niet naar de Epupa falls?' Vragen andere toeristen ons. De Epupa falls liggen 150 km ten noorden van Opuwo, en zijn een bekend reisdoel. De meeste toeristen passeren alleen Opuwo. Wij zijn hier blijven hangen. Toch is het juist daardoor interessant en leuk geworden.

klik hier
 
De volgende ochtend willen we vroeg weg. Maar het eindigt ermee dat Chalmer tot halverwege de dag Western helpt met computerfoto's op zijn facebook site te plaatsen. Prima, om iets iets terug te doen voor Western. Anton krijgt bij afscheid nog een Himba mes van hem. 'Het ruikt ook nog naar Himba, ruik maar' zegt hij als we onderweg zijn naar onze volgende bestemming, een warmwaterbron. We zwemmen onder een rots in lauw water. Chalmer heeft twee glazen witte wijn meegenomen. Langzaam merk ik dat ik Opuwo achter me kan laten en weer wil denken aan? We weten nog niet waar we heen gaan!
 
Tenslotte nog de (allermooiste?) fotovan de Himba:

klik hier
 
We reizen langzaam verder. Cathelijn gaat op zoek naar informatie over de wegen in de rest van Namibië; dat zal bepalen hoe we verder gaan.
top